Medi Know
Logo Image

Topografie der unteren Extremität

EP
12 Minuten Lesezeit
Körperregionen

Die Leistenregion (Regio inguinalis) verbindet den Bauch mit dem Oberschenkel und wird vom Leistenkanal (Canalis inguinalis) durchzogen. Unterhalb des Leistenbandes (Lig. inguinales) befinden sich 2 Lakunen, die durch den Arcus iliopectineus in die Lacuna musculorum und die Lacuna vasorum unterteilt werden. Die Leistenregion wird durch folgende Strukturen begrenzt:

BegrenzungRegio inguinalis
Kranial
  • Linie zwischen Spina iliaca anterior superior zum lateralen Rektusrand
Kaudal
  • Leistenband (Lig. inguinale)
Medial
  • Lateraler Rand des M. rectus abdominis
Inhalt
  • Leistenkanal (Canalis inguinalis)
  • Lacuna musculorum und Lacuna vasorum
  • Leistenlymphknoten

Lacuna vasorum und Lacuna musculorum:

BegrenzungLacuna musculorumLacuna vasorum
Ventral
  • Leistenband (Lig. inguinale)
Dorsal
  • Os ilium
  • Os pubis
Lateral
  • Spina iliaca anterior superior
  • Arcus iliopectineus
Medial
  • Arcus iliopectineus
  • Lig. lacunare
Durchtretene Strukturen 
(von medial nach lateral)
  • M iliopsoas
  • N. femoralis
  • N. cutaneus femoralis lateralis
  • Rosenmüller-Lymphknoten
  • V. femoralis
  • A. femoralis
  • R. femoralis des N. genitofemoralis
Lacuna vasorum und Lacuna musculorum

Die Regio femoris anterior ist die Körperregion an der Vorderseite des Oberschenkels, in der sich Strukturen wie das Trigonum femorale (Schenkeldreieck) und der Canalis adductorius (Adduktorenkanal) befinden. Die Begrenzung nach kranial ist die Regio inguinalis, nach kaudal die Regio genus anterior und nach medial der Musculus gracilis. An der Basis des Trigonum femorale befindet sich die Fossa iliopectinea. Sie ist eine tiefe Rinne zwischen dem Musculus iliopsoas und dem Musculus pectineus.

Trigonum femorale (Schenkeldreieck):

BegrenzungTrigonum femorale
Kranial
  • Leistenband (Lig. inguinale)
Medial
  • M. adductor longus
Lateral
  • M. sartorius
Durchtretene Strukturen
(Von medial nach lateral)
  • V. femoralis
  • A. femoralis                
  • N. femoralis
Merkhilfe
  • IVAN: Innen VeneArterie - Nerv

Ansicht von ventral

Trigonum femorale (Schenkeldreieck)

Canalis adductorius (Adduktorenkanal):

Der Canalis adductorius (Adduktorenkanal) ist eine aponeurotische Gefäß-Nerven- Straße von etwa 5-7 cm Länge, die sich am mittleren Oberschenkel befindet. In ihm verlaufen die Leitungsbahnen von der Ventralseite des Oberschenkels zur Kniekehle.

BegrenzungCanalis adductorius
Ventral
  • Septum intermusculare vastoadductorium 
    (liegt direkt unter dem M. sartorius)
Medial
  • M. adductor magnus
Dorsal
  • M. adductor longus
Lateral
  • M. vastus medialis
Durchtretene 
Strukturen
  • A. femoralis
  • V. femoralis
  • A. descendens genus
  • N. saphenus

Ansicht von ventral

Canalis adductorius (Adduktorenkanal)

Canalis obturatorius:

Der Canalis obturatorius ist eine Öffnung kranial der Membrana obturatoria, die vom Foramen obturatum fast vollständig verschlossen wird. Er wird durch den Sulcus obturatorius und die Membrana obturatoria begrenzt. Er wird von der Arteria und Vena obturatoria, dem Nervus obturatorius und Lymphgefäßen durchzogen.

Canalis obturatorius

Begrenzungen der Gesäßregion

BegrenzungRegio glutealis
Kranial
  • Crista iliaca
Medial
  • Rima ani
Lateral
  • M. tensor fasciae latae
Kaudal
  • Sulcus glutealis

Foramen ischiadica

Bei den Foramina ischiadica unterscheidet man zwischen Foramen ischiadicum majus und minus. Das Foramen ischiadicum majus befindet sich zwischen der Incisura ischiadica major und dem Os sacrum. Zwischen Incisura ischiadica minor und dem Os sacrum liegt das Foramen ischiadicum minus. Die beiden Foramina werden durch das Lig. sacrospinale und die Spina ischiadica voneinander getrennt.

Foramen ischiadicum majus:

Der durch das Foramen ischiadicum majus durchtretene M. piriformis unterteilt das Foramen ischiadicum majus in ein Foramen suprapiriforme und ein Foramen infrapiriforme.

BegrenzungForamen ischiadicum majus
Ventral
  • Incisura ischiadica major
Posteromedial
  • Lig. sacrotuberale
Kaudal
  • Lig. sacrospinale
Kranial
  • Lig. sacroiliacum anterius
Durchtretene Strukturen
  • Foramen suprapiriforme:
    • A. glutea superior
    • V. glutea superior
    • N. gluteus superior
  • Foramen infrapiriforme:
    • A. und V. glutea inferior
    • N. gluteus inferior
    • N. ischiadicus
    • N. cutaneus femoris posterior
    • N. pudendus
    • A. und V. pudenda interna

Foramen ischiadicum minus:

BegrenzungForamen ischiadicum minus
Kranial
  • Lig. sacrospinale
Kaudal
  • Lig. sacrotuberale
Durchtretene Strukturen
  • A. und V. pudenda interna
  • N. pudendus
  • M. obturatorius internus
Foramina ischiadica

Canalis pudendalis (Alcock-Kanal)

Der Alcock-Kanal ist eine anatomische Leitungsbahn im Bereich des Beckenbodens. Er entsteht durch eine Duplikatur der Faszie des M. obturatorius internus und befindet sich im unteren Teil der Fossa ischioanalis. Dabei verläuft er in unmittelbarer Nähe zur Fascia diaphragmatis urogenitalis superior. Der Alcock-Kanal enthält die A. und V. pudenda interna und den N. pudendus, die für die Versorgung des äußeren Genitalbereichs und des Anus verantwortlich sind.

Canalis pudendalis (Alcock-Kanal)

Die hintere Knieregion befindet sich an der Beugeseite des Knies und markiert den Übergang zwischen Oberschenkel und Unterschenkel. Die Kniekehle (Fossa poplitea) befindet sich in ihr.

Fossa poplitea (Kniekehle):

BegrenzungFossa poplitea
Proximal lateral
  • M. biceps femoris
Proximal medial
  • M. semimembranosus und M. semitendinosus
Distal lateral
  • M. plantaris und das Caput laterale des 
    M. gastrocnemius
Distal medial
  • Caput mediale des M. gastrocnemius
Durchtretene Strukturen
(Von oberflächlich nach tief)
  • N. fibularis communis (lateral)
  • N. tibialis (medial)
  • V. poplitea
  • A. poplitea
Merkhilfe
(Von oberflächlich nach tief)
  • NIVEA: NervenVene - Arterie

Ansicht von dorsal

 

Fossa poplitea (Kniekehle)

Man unterscheidet zwischen Regio retromalleolaris medialis und Regio retromalleolaris lateralis. Außerdem verstärken Haltebänder (Retinacula) die Fascia cruris (Unterschenkelfaszie).

HaltebänderLageDurchlaufende Sehnen
Retinaculum musculorum flexorumRegio malleolaris medialisM. flexor hallucis longus, M. tibialis posterior, M. flexor hallucis longus
Retinaculum musculorum fibularium superius et inferiusRegio malleolaris lateralisM. fibularis longus, M. fibularis brevis
Retinaculum musculorum extensorum superius et inferiusRegio cruris anterior und Dorsum pedisM. extensor hallucis longus, 
M. tibialis anterior, M. extensor digitorum longus

Ansicht von lateral

Knöchelregion (Regio malleolaris)

Regio retromalleolaris medialis:

Die Regio retromalleolaris medialis bezeichnet den Bereich zwischen Tendo calcaneus (Achillessehne) und Malleolus medialis. In dieser Region befindet sich u.a. der Tarsaltunnel.

Tarsaltunnel:

Beteiligte StrukturenDurchtretene Strukturen
  • Innenseite des Talus
  • Innenseite des Calcaneus
  • Innenseite des Malleolus medialis
  • Retinaculum musculorum flexorum
  • Sehne des M. tibialis posterior
  • Sehne des M. flexor digitorum longus
  • Sehne des M. flexor hallucis longus
  • A. und V. tibialis posterior
  • N. tibialis

Ansicht von medial

Regio retromalleolaris medialis:

 

Regio retromalleolaris lateralis

In der Regio retromalleolaris lateralis verlaufen die Sehnen des M. fibularis longus und des M. fibularis brevis unter dem Retinaculum musculorum fibularium superius et inferius. Außerdem verlaufen die V. saphena parva und der N. suralis in dieser Region.

Zuletzt aktualisiert am 16.07.2026
Gefäße der unteren Extremität
Wirbelsäule (Columna vertebralis)
Deine Medizin-Lernplattform
Jetzt weiterlesen
Zugang zu diesem und über 800 weiteren leitlinienbasierten Artikeln, unserem einzigartigen medizinischen AI-Tutor und Quiz